ForInvest – Yeni bölgesel girişim, Orta Asya’nın doğal mirasını korumak ve iklim değişikliğine karşı dayanıklılığı arttırmak üzere gösterilen çabaların merkezine Özbekistan’ın ormanlarını ve biyoçeşitliliğini koyuyor.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Özbekistan Hükümeti, ülkenin kritik öneme sahip ormanlarını ve korunan alanlarını muhafaza etmek ve sürdürülebilir şekilde yönetmek için işbirliğini arttırıyor. FAO’nun 18–23 Ağustos 2025 tarihleri arasında ülkeye gerçekleştirdiği misyon kapsamında, yenilikçi koruma uygulamaları için örnek teşkil edebilecek üç potansiyel milli park incelendi.
Bu girişim, FAO–Türkiye Ormancılık Ortaklık Programı (FTFP) kapsamında uygulanan üç yıllık bölgesel bir proje olan “Biyoçeşitliliğin İyileştirilmesi ve Sürdürülebilir Ormancılık” projesi altında gerçekleştirildi. Proje, ulusal ve bölgesel kapasiteyi geliştirmeyi, bilgi paylaşımını teşvik etmeyi ve Orta Asya’nın zengin doğal mirasını korumak için yenilikçi saha uygulamalarını yaygınlaştırmayı amaçlıyor.
Misyon, ortaklıkları güçlendirmek üzere, Taşkent’te yüksek düzeyli toplantılarla başladı. FAO, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) ile bir araya gelerek işbirliğini geliştirme yollarını ve TİKA’nın saha faaliyetlerine ve bilgi paylaşımına potansiyel katkılarını ele aldı. Ardından, Özbekistan Cumhuriyeti Ekoloji, Çevre Koruma ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile yapılan verimli görüşmelerde, yetkililer çevre koruma konusundaki ulusal stratejiler ve önceliklere ilişkin karşılıklı görüş alış-verişinde bulundu. Her iki toplantıda da sürdürülebilir doğal kaynak yönetimi için ortak eyleme yönelik güçlü bir kararlılık vurgulandı.
Projenin de “Orta Asya’nın zengin biyolojik çeşitliliği, ormansızlaşma, aşırı otlatma ve iklim değişikliği tehditleri altında” ifadesiyle altını çizdiği üzere, bu tür tehditlerle mücadele çalışmaları son derece elzem. Bölgesel işbirliğinin arttırılmasıyla, proje iklim değişikliğiyle mücadele ve uyum çabalarında kritik bir rol oynayacak.
Misyonun başlıca aktivitelerinden biri pilot uygulamada kullanılacak üç aday sahanın değerlendirilmesi oldu: Zarafshan Milli Parkı, Zaamin Tabiat Parkı ve Pap Tabiat Parkı. Saha değerlendirmelerinin ardından, biyoçeşitliliğin korunması, topluluk katılımı ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımı çalışmalarını entegre eden en güncel yönetim uygulamalarını göstermek üzere bu korunan alanlardan biri proje için seçilecek.
Seçilen saha Özbekistan’ın korunan alan yönetim sisteminin iyileştirilmesine katkıda bulunmanın yanı sıra, Orta Asya ve ötesinde kazanılan derslerin paylaşılmasını sağlayan bölgesel bir model görevi de görecek. Bu girişim, koruma çalışmalarını hızlandırmak üzere dinamik bir bölgesel ağ oluşturmayı hedefliyor.
FAO-Türkiye Ortaklık Programları Hakkında
FAO-Türkiye Ortaklık Programları, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan, Türkiye, Türkmenistan, ve diğer ilgili ülkelerde gıda güvenliğinin sağlanması, kırsal yoksulluğun azaltılması, sürdürülebilir orman yönetimi, çölleşmeyle mücadele ve ekosistemlerin korunmasına destek olmayı amaçlar.
2007’de kurulan FAO-Türkiye Gıda ve Tarım Ortaklık Programı’nın (FTPP) ilk fazı, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini temsilen Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından sağlanan 10 milyon ABD Doları tutarındaki güven fonundan finanse edildi. Programın ilk fazı olan 2009-2015 yılları arasında 16 ülkede 28 proje uygulandı. 2014 yılında, Türkiye Cumhuriyeti’nin 20 milyon ABD Doları tutarındaki ek finansmanı ile FTPP’nin ikinci fazı ve aynı zamanda FAO-Türkiye Ormancılık Ortaklık Programı (FTFP) başlatıldı. Böylece Türkiye’nin bu Programlar çerçevesindeki toplam katkısı 30 milyon ABD Doları’na ulaştı.
